Greinar / Nafnasöfn

Nöfn úr grískri goðafræði

Grísk goðafræði hefur gefið mörg nöfn sem notuð eru á Íslandi. Íris var persónugervingur regnbogans og sendiboði guðanna, Aþena gyðja skynsemi og stríðs, og Hera kona Seifs. Atlas bar heiminn á herðum sér í refsingarskyni og Hector var prins í Tróju.

Nafn er í safninu þegar merking þess í gagnagrunninum nefnir persónu úr grískri goðafræði, líka ef nafnið er aðeins dregið af slíkri persónu. Nafn sem er bara grískt að uppruna, eins og Sófía, er ekki með. Rómversku goðin og þau norrænu eiga sín eigin söfn.

Stúlkunöfn

  • Íris
    StúlkaSamþykkt2 atkv.1.088 sem fyrsta nafn

    Nafn þetta er fengið úr grískri goðafræði þar sem Íris var upphaflega persónugerving regnbogans en varð síðar sendiboði guðanna.

  • Aþena
    StúlkaSamþykkt3 atkv.314 sem fyrsta nafn

    Nafn þetta er fengið úr grískri goðafræði en Aþena var gyðja skynsemi og handiðnar, auk þess sem hún var stríðsgyðja.

  • Diljá
    StúlkaSamþykkt2 atkv.187 sem fyrsta nafn

    Nafn þetta er upprunnið úr grískri goðafræði en "Delia" var annað nafn gyðjunnar Artemisar. Artemis á að hafa tekið þetta nafn frá sínum fæðingarstað sem var eyjan Delos.

  • Hera
    StúlkaSamþykkt2 atkv.165 sem fyrsta nafn

    Nafn þetta er komið úr grískri goðafræði, en Hera var kona Seifs sem var æðstur allra guða.

  • Írena
    StúlkaSamþykkt3 atkv.154 sem fyrsta nafn

    Nafn þetta er latnesk mynd gríska nafnsins Irene sem er komið af gríska orðinu "eirene" sem merkir friður. Irene var gyðja friðar í grískri goðafræði.

  • Athena
    StúlkaSamþykkt3 atkv.36 sem fyrsta nafn

    Ritmynd nafnsins Aþena

  • Talía
    StúlkaSamþykkt3 atkv.34 sem fyrsta nafn

    Nafnið er latnesk mynd gríska nafnsins „Tháleia“, myndað af grísku sögninni „thallō“ sem merkir „blómstra“. Gyðja leiklistarinnar hét „Tháleia“ samkvæmt grískri goðafræði.

  • Melissa
    StúlkaSamþykkt4. apr 20113 atkv.28 sem fyrsta nafn

    Úr grísku og merkir „býfluga“. Í grískri goðafræði fóstraði Melissa, dóttir Melisseusar konungs á Krít, Seif ungan ásamt Amalþeu systur sinni. Nafnið er vinsælt víða í Evrópu og í enskumælandi löndum vestan hafs.

  • Irene
    StúlkaSamþykkt3 atkv.24 sem fyrsta nafn

    Nafnið er erlent að uppruna og hefur borist hingað annaðhvort frá Norðurlöndum eða Englandi. Irena var gyðja friðar í grískri trú en „eirēnē“ merkir „friður“. Nafnið varð vinsælt á Bretlandseyjum í lok 19. aldar og vinsældir þess jukust enn þegar „Saga Forsyte ættarinnar“ eftir John Galsworthy kom út 1922, en ein kvenna í sögunni hét Irene. Nafnið þekkist í Svíþjóð frá því á 19. öld og í Noregi frá 18. öld.

  • Selena
    StúlkaSamþykkt3 atkv.15 sem fyrsta nafn

    Nafnið á rætur í gríska orðinu „selēnē“ sem merkir „tungl, máni“ og var nafn mánagyðjunnar í grískri goðafræði.

  • Doris
    StúlkaSamþykkt18. des 20032 atkv.12 sem fyrsta nafn

    Nafnið er erlent að uppruna og barst til Norðurlanda líklega frá Þýskalandi eða Bretlandi. Það er sótt til grískrar goðafræði en Doris var kona sjávarguðsins Nerevs, fulltrúa hins lygna kyrra sjávar, og átti með honum að minnsta kosti fimmtíu dætur, fagrar og hjálpfúsar sjávardísir. Nafnið merkir upphaflega „dórísk kona“, þ.e. „kona af þjóðflokki Dóra (Doroi)“.

  • Selina
    StúlkaSamþykkt27. okt 20173 atkv.10 sem fyrsta nafn

    Nafnið á rætur í gríska orðinu „selēnē“ sem merkir „tungl, máni“ og var nafn mánagyðjunnar í grískri goðafræði.

  • Elektra
    StúlkaSamþykkt16. nóv 20043 atkv.8 sem fyrsta nafn

    Nafnið er komið úr grískri goðafræði en Elektra var dóttir Agamemnons og Klýtemnestru. Elektra er annaðhvort leitt af gríska orðinu „élektron“ sem merkir „raf“ eða „élektor“ sem merkir „glansandi“. Nafnið er vel þekkt í ensku- og þýskumælandi löndum.

  • Aris
    StúlkaSamþykkt2 atkv.5 sem fyrsta nafn

    Aris er nýgrísk mynd af nafni stríðsguðsins Aresar; einnig notað sem stytting á Aristóteles (Aristotelis).

  • Artemis
    StúlkaSamþykkt20. feb 20203 atkv.4 sem fyrsta nafn

    Artemis var forngrísk gyðja, veiðigyðja og gyðja meydóms.

  • Thalia
    StúlkaSamþykkt6. ágú 20213 atkv.4 sem fyrsta nafn

    „Þalía“ er íslenskun á „Thalia“ sem var nafn leiklistargyðjunnar í grískri goðafræði. Nafnið á rætur að rekja til grísku sagnarinnar „thallein“ sem merkir „blómstra, dafna“.

  • Atlanta
    StúlkaSamþykkt2. apr 20123 atkv.3 sem fyrsta nafn

    Uppruni er óviss, tengist ef til vill sögninni um „Atlantis“, landið sokkna. Einnig gæti hér verið um sama nafn að ræða og „Atalanta“ en það bar fóthvöt stúlka í grískri goðafræði.

  • Casandra
    StúlkaSamþykkt26. júl 20213 atkv.2 sem fyrsta nafn

    Nafnið kemur úr grísku. „Kassandra“ var trójönsk prinsessa sem hafði til að bera spádómsgáfu en henni fylgdu þær bölbænir að enginn trúði því sem hún sagði.

  • Dyljá
    StúlkaSamþykkt21. sep 20202 atkv.2 sem fyrsta nafn

    Diljá (og afbrigðið Dyljá) á rætur að rekja til gríska nafnsins „Delia“, sem var annað nafn gyðjunnar Artemisar, kennt við fæðingarstað hennar, eyjuna Delos. „Delia“ er vel þekkt nafn í ensku- og þýskumælandi löndum. Vinsældir nafnsins hérlendis á síðari áratugum má að öllum líkindum rekja til Diljár í „Vefaranum mikla frá Kasmír“ eftir Halldór Laxness.

  • Kassandra
    StúlkaSamþykkt24. nóv 19913 atkv.2 sem fyrsta nafn

    Kassandra er gríska myndin af nafninu Cassandra úr grískri goðafræði. Merking þess er óviss, en það er oft tengt gríska liðnum „aner“ („maður“).

  • Dóris
    StúlkaSamþykkt9. feb 20112 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Nafnið er erlent að uppruna og barst til Norðurlanda líklega frá Þýskalandi eða Bretlandi. Það er sótt til grískrar goðafræði en Doris var kona sjávarguðsins Nerevs, fulltrúa hins lygna kyrra sjávar, og átti með honum að minnsta kosti fimmtíu dætur, fagrar og hjálpfúsar sjávardísir. Nafnið merkir upphaflega „dórísk kona“, þ.e. „kona af þjóðflokki Dóra (Doroi)“.

  • Eileiþía
    StúlkaSamþykkt9. júl 20154 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Nafnið er latnesk ummyndun á gríska nafninu „Ilithyia“ en hún var grísk gyðja sem heitið var á við barnsfæðingar.

  • Melía
    StúlkaSamþykkt16. sep 20243 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Úr grísku og merkir „askur“ (tréð). Í grískri goðafræði var Melía ein af dætrum Ókeanosar og Meliai voru dísir asktrjánna. Orðið er skylt gríska orðinu „meli“, hunang.

  • Rea
    StúlkaSamþykkt16. maí 20132 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Nafnið finnst bæði í grískri og rómverskri goðafræði og er hliðarmynd við „Rhea“. Í grískri goðafræði var Rhea dóttir Gæju og Úranusar og eiginkona og systir Krónosar. Hún var móðir Seifs og annarra goða. Í rómverskri goðafræði var Rhea Silvia móðir Rómúlusar og Remusar sem lögðu grunninn að Rómaborg.

  • Salín
    StúlkaSamþykkt18. des 20032 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Nafnið er notað í ensku- og þýskumælandi löndum og er þar talið hliðarmynd af enska nafninu „Selina“ sem aftur er leitt af gríska nafninu „Selēnē“ en það bar gríska mánagyðjan. Í Bandaríkjunum er „Salina“ talið myndað af latneska orðinu „sal“ sem merkir salt. Hérlendis gæti nafnið í elstu heimildum verið leitt af forliðnum „Sal-“ og viðskeytinu „-ína“.

  • Úranía
    StúlkaSamþykkt12. nóv 20084 atkv.1 sem fyrsta nafn

    „Úranía“ merkir „hin himneska“ og var eitt af auknefnum Afródíte. Stjörnufræðin var einnig helguð Úraníu. Árið 1898 kom út sagan „Úranía“ eftir Camille Flammarion í þýðingu Björns Bjarnasonar frá Viðfirði og hefur hún ef til vill orðið kveikjan að nafninu.

  • Þalía
    StúlkaSamþykkt1. júl 20113 atkv.1 sem fyrsta nafn

    „Þalía“ er íslenskun á „Thalia“ sem var nafn leiklistargyðjunnar í grískri goðafræði. Nafnið á rætur að rekja til grísku sagnarinnar „thallein“ sem merkir „blómstra, dafna“.

  • Atena
    StúlkaSamþykkt3 atkv.

    Ritmynd nafnsins Aþena

Drengjanöfn

  • Atlas
    DrengurSamþykkt28. maí 20042 atkv.138 sem fyrsta nafn

    Nafnið á rætur að rekja til grískrar goðafræði. Seifur refsaði Títananum Atlasi með því að láta hann bera heiminn á herðum sér.

  • Hector
    DrengurSamþykkt18. nóv 20162 atkv.23 sem fyrsta nafn

    Nafnið er komið úr grísku „hektor“ sem merkir „haldreipi“. Hektor hét prins í Tróju til forna sem féll fyrir Akkillesi hinum gríska eins og segir frá í Ilíonskviðu.

  • Dennis
    DrengurSamþykkt27. apr 20112 atkv.20 sem fyrsta nafn

    Dennis er komið úr frönsku eða ensku sem stytting af gríska nafninu Díónýsíusi, „vígður Díónýsíusi (guði víns og lífsgleði í grísku goðafræðinni)“. Það er skylt frönsku og rússnesku Denis. Nafnið er þekkt á Norðurlöndum, í Þýskalandi, Ameríku og á Englandi.

  • Ares
    DrengurSamþykkt2 atkv.18 sem fyrsta nafn

    Nafnið er grískt að uppruna. „Ares“ var hernaðarguð Grikkja, sonur Seifs og Heru.

  • Seifur
    DrengurSamþykkt2 atkv.4 sem fyrsta nafn

    Nafn þetta er dregið af nafni æðsta guðsins í grískri goðafræði. Sumir telja nafn þetta merkja "bjartur, - skínandi" eða "himinn"

  • Eros
    DrengurSamþykkt23. maí 20172 atkv.3 sem fyrsta nafn

    Nafnið er dregið af gríska orðinu „eros“ sem merkir ást, en Eros var ástarguðinn í grískri goðafræði.

  • Óríon
    DrengurSamþykkt26. jan 20223 atkv.3 sem fyrsta nafn

    Nafnið merkir „veiðimaðurinn“ eða „risinn“ og er jafnframt heiti stjörnumerkis við miðbaug himins. Í grískri goðafræði var Óríon veiðimaðurinn mikli, sonur Póseidons og drottningarinnar Eruyale.

  • Orfeus
    DrengurSamþykkt22. sep 20043 atkv.2 sem fyrsta nafn

    Nafnið er grískt að uppruna og sótt í gríska goðafræði. Orfeus var mikill tónlistarmaður og sagt var að hann gæti stjórnað náttúrunni með lýruleik sínum. Þekktust er þó sagan af ferð hans í dauðraríkið til að reyna að fá þaðan aftur Evridísi (Eurydike). Nafnið hefur verið notað á Ítalíu sem „Orfeo“ og barst þaðan til enskumælandi landa.

  • Athen
    DrengurSamþykkt9. feb 20232 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Nafnið er notað í enskumælandi löndum og er lagað eftir kvenmannsnafninu „Athena“, sem aftur er sama nafn og „Aþena“.

  • Herkúles
    DrengurSamþykkt16. apr 20243 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Herkúles er latnesk mynd af gríska nafninu Herakles, myndað af nafni gyðjunnar Heru og „kleos“ („frægð“), og merkir „frægð Heru“.

  • Íkarus
    DrengurSamþykkt19. okt 20203 atkv.1 sem fyrsta nafn

    Nafnið er sótt til grískrar goðafræði. Íkarus flaug með vængjum sem faðir hans gerði honum úr fjöðrum og vaxi of nálægt sólinni þannig að vaxið bráðnaði og Íkarus féll til jarðar og varð það hans bani.

  • Úranus
    DrengurSamþykkt3 atkv.1 sem fyrsta nafn

    „Úranos“ var eitt af goðum Grikkja sem, samkvæmt Hesíódosi skáldi, steig upp úr skauti jarðar. Gríska orðið „ouranós“ merkir „himinn“. Reikistjarnan „Úranus“ ber nafn hans.

  • Anteo
    DrengurSamþykkt24. mar 20253 atkv.

    Anteo er ítölsk mynd af gríska nafninu Antaíos (Antaeus), sem í goðafræði var risi, sonur Póseidons og jarðargyðjunnar Gaiu.

  • Apollo
    DrengurSamþykkt11. ágú 20213 atkv.

    Apollo var einn af grísk-rómversku guðunum á Ólympsfjalli.

  • Deimos
    DrengurSamþykkt8. maí 20252 atkv.

    Deimos merkir „skelfing“ á grísku. Í grískri goðafræði var Deimos sonur stríðsguðsins Aresar og persónugervingur ógnar; tungl Mars ber einnig nafnið.

  • Dímítrí
    DrengurSamþykkt16. apr 20243 atkv.

    Nafnið er bæði spænskt, „Dimitri“, og rússneskt, „Dmitri“, og er sótt til grísku gyðjunnar „Demeter“.

  • Díómedes
    DrengurSamþykkt6. apr 20044 atkv.

    Nafnið er komið úr grísku. Kappinn „Díómedes“ tók þátt í Trójustríðinu.

  • Ekkó
    DrengurSamþykkt16. sep 20242 atkv.

    Ef til vill sama nafn og gríska nafnið „Echo“ sem merkir „bergmál“ og var notað bæði fyrir karla og konur. Echo var gyðja í grískri goðafræði.

Vantar nafn eða á eitthvað ekki heima hér? Sendu ábendingu

Fleiri nafnasöfn

Merking nafna kemur úr gagnagrunni síðunnar. Gögn um nafnatíðni eru fengin frá Þjóðskrá Íslands.