Nafnalisti yfir íslensk mannanöfn

Bölmóður er fornlegt íslenskt karlmannsnafn, samsett úr böl „mein, ógæfa“ og viðliðnum -móður (af móðr „hugur, reiði“).

Birkirr er hliðarmynd af nafninu Birkir, af orðinu birki (björk) sem merkir „birkitré, björk“.

Á söguöld var uppi Brettingur á Brettingsstöðum á Flateyjardal. Nafnið er trúlega leitt af lýsingarorðinu „brattur“ sem merkir fattur, hress, röskur, með viðskeytinu „-ing-“, sbr. „brettingur“ sem merkir hávaðasamur maður.

Baldr er úr norrænni goðafræði, nafn ljóssguðsins; orðið baldr merkir „djarfur, hugrakkur“ og „herra“.

Bergman er nafn af norrænum og sænskum toga, samsett úr berg „klettur, fjall“ og man „maður“.

Bjarkarr er íslenskt karlmannsnafn, myndað af björk „björk (tréð)“ með karlkynsendingunni -arr; karlkynsmynd á móti Björk.

Nafnið kemur fyrir í Þorsteins þætti uxafóts. Það er sett saman af forliðnum „Brynj-“ og viðskeytinu „-ar“. Nafnið þekkist einnig í Noregi frá þessari öld.

Þekkt gælunafn, meðal annars af nafninu „Ásbjörn“.

Nafnið er komið úr Gamla testamentinu. „Benjamín“ var yngstur tólf sona Jakobs og einn af forfeðrum ættkvísla Ísraels. Rakel móðir hans dó við fæðingu hans og nefndi hann á dánarstundinni „Benoni“, „minn hryggðarsonur“, en faðirinn vildi ekki að hann bæri slíkt álaganafn og nefndi hann þess í stað „Benyamin“ samkvæmt Fyrstu Mósebók. Það merkir annaðhvort „gæfusonur“ eða líklegar „sonurinn úr suðri, þ.e. sonur hamingjulandsins“, þar sem hebreska orðið „yamin“ getur merkt „suður“ og Benjamín var eina barn Jakobs sem fæddist í Kanaan en ekki í Mesópótamíu. Önnur skýring telur nafnið dregið af merkingu orðsins „yamin“ sem „ár“ eða „árafjöldi“ og að það merki „sonur elli minnar“, með vísan til þess að hann var yngstur sona Jakobs, en sú skýring er ekki talin sennileg. Á miðöldum var nafnið oft gefið sonum mæðra sem dóu af barnsförum.

Nafnið er stytting á „Benedikt“. Það þekkist frá 14. öld í Danmörku sem „Bent“ og síðar einnig sem „Bengt“, í Svíþjóð sem „Benkt“, í Noregi sem „Beint“ og „Bent“ frá því um 1400. „Bent“ er einnig notað á Englandi og í Þýskalandi.

Nafnið er leitt af „Björn“ með viðskeytinu „-ingur“. Einn Birningur er nefndur í Landnámu og tveir menn með þessu nafni koma fyrir í Sturlungu, auk þess sem nafnið kemur fyrir í Vopnfirðinga sögu.

„Bliki“ er heiti á karlfugli ýmissa fuglategunda.

Búálfur er íslenskt karlmannsnafn, samsett úr bú „bú, heimili“ og álfur „álfur“; merkir „verndarvættur bæjar“.

Nafnið er enskt að uppruna og talið merkja „hjartardýr“.

Nafnið er trúlega gælunafn af nöfnum eins og „Benedikt“ og „Benjamín“ og gæti verið komið inn fyrir erlend áhrif frá enska nafninu „Benny“, en það er þekkt um Norðurlönd, Þýskaland og enskumælandi lönd sem stytting af þeim.

Nafnið barst hingað frá Spáni á síðari hluta 20. aldar en er upprunalega komið frá grísk-latínu „Baltásar“ sem á rætur að rekja til hebresku „Belshazzar“. Það er talið vísa bæði til babýloníska konungsnafnsins „Belsasar“, merking „megi Baal verja líf hans“, og „Beltsasar“, merking „verndið líf konungsins“, en það nafn fékk spámaðurinn Daníel í Babýlon samkvæmt Gamla testamentinu. Nafnið er einnig eignað einum vitringanna þriggja frá Austurlöndum sem samkvæmt Nýja testamentinu færðu Jesúbarninu gjafir, en í miðaldaheimildum er einn þeirra nefndur „Baltasar“.

Uppruni óviss. Ef til vill sama nafn og „Bessam“ sem meðal annars er borið af þekktum máritönskum fótboltamanni.

Nafnið er sett saman af forliðnum „Björn-“ og viðliðnum „-úlfur“.

Sennilega er um gælunafn að ræða. „Beggi“ er algengt gælunafn karla sem heita nafni sem hefst á „Berg-“.

Sennilega er um gælunafn að ræða. Orðið „baggi“ merkir annars byrði, bæði andlega og líkamlega.

Nafnið er engilsaxneskt að uppruna í merkingunni „hvítur“.

Nafnið er líklega dregið af karlkynsorðinu „blár“ í merkingunni „himinn“.

Nafnið er breskt að uppruna og merkir „húsbóndi; bóndi“.

Nafnið er leitt af lýsingarorðinu „blíður“ sem merkir mildur, vingjarnlegur.

Nafnið er sett saman af forliðnum „Berg-“ og viðliðnum „-úlfur“, skylt nafninu „Björgúlfur“. Það kemur fyrir í fornbréfi frá því um 1300, þar sem gæti verið um norskan karl að ræða, og þekkist í Danmörku frá 15. öld í myndinni „Bergulv“ og í Noregi frá síðmiðöldum.

Bastian er stytting á nafninu Sebastian, komið af latneska Sebastianus („frá Sebaste“). Borgarheitið Sebaste er af gríska „sebastos“ sem merkir „tignarlegur“.

Nafnið hefur tíðkast hérlendis frá upphafi og kemur fram í fornsögum og fornbréfum. Það er sömu merkingar og „brandur“ „sverðsblað, sverð“, sbr. færeysku „brandur“ „sverð, eggvopn“, fornensku „brand“ og fornháþýsku „brant“ „sverð“. Nafnið „Brand“ er þekkt í Danmörku og „Brandur“ í Færeyjum. Í Noregi þekktist það eitthvað til forna, m.a. í gömlum samsetningum eins og „Herbrand“, og aðalpersónan í frægu leikriti eftir Ibsen heitir „Brand“ (1866). Í Þýskalandi tíðkast myndin „Brand“ sem stuttmynd af samsettum nöfnum eins og „Brandolf“ og „Hildebrand“. Viðliðurinn „-brandur“ kemur fyrir í karlanöfnum, t.d. „Ásbrandur“, „Guðbrandur“, „Hildibrandur“.

Bentley er komið af ensku ættarnafni af örnefni, myndað af fornenska „beonet“ („hálmgras“) og „leah“ („rjóður, skógur“), og merkir „hálmgrasrjóður“.

„Berti“ er algeng stytting á nöfnum sem enda á „-bert“.

Að baki nafninu liggur nafnorðið „bylur“ sem merkir mikill vindur með snörpum hviðum og snjókomu.

Að baki nafninu er jurtarheitið „bambus“ sem notað er um nokkrar ættkvíslir plantna af grasætt, hávaxnar með trékenndum, holum, liðskiptum stönglum.

Nafnið er sett saman af „brim“ sem merkir mikill sjávargangur, stórar öldur, og viðliðnum „-þór“ sem vísar til Þórs.

Nafnið er upphaflega gælumynd nafna eins og „Baldur“ og „Baldvin“.

Nafnið er gælumynd og að baki mun liggja nafnið „Böðvar“.

Uppruni nafnsins er óviss. Hugsanlega er um sama nafn að ræða og „Brími“ með viðskeytinu „-ir“.

Nafn þetta er sett saman af forliðnum „Bryn-“ og viðliðnum „-mar“.

Nafnið er írskt að uppruna, yngri ritháttur fyrir „Bean Mhí“, og er notað bæði á karla og konur.

Nafnið er þýskt að uppruna. Að baki liggur fornháþýska orðið „beraht“ sem merkir glansandi og „hraban“ sem merkir hrafn.

Nafnið er komið úr latínu, „benedictus“, sem merkir „blessaður“. Það hefur tíðkast hér frá 12. öld, eins og sjá má af biskupa sögum og fornbréfum. Það var einnig nafn dýrlingsins Benedikts frá Núrsíu (um 480–542) sem stofnaði samnefnda munkareglu. Benediktsmessa er 21. mars og Benediktsmessa á sumri er 11. júlí.

Nafnið er leitt af nafnorðinu „birta“ sem merkir ljós, skin, með viðskeytinu „-ir“.

Sennilega er um upphaflegt stuttnefni að ræða.

Orðið „bassi“ eða „barsi“ merkir „björn“ en einnig „villigöltur“ og kemur fyrir sem auknefni og mannsnafn í forníslensku og fornnorsku, sbr. færeysku „bassi“ „sterkur maður“, hjaltlensku „bas“ „digur og klunnalegur maður“, sænska mállýsku „basse“ „göltur, uxi“, fornsænsku og forndönsku „basse“ „villisvín“. Bassi Óspaksson er nefndur í Sturlungu og nafnið kemur einnig fyrir í bæjarheitinu „Bassastaðir“ í Strandasýslu.

Líklega myndað af trjáheitinu „björk“ með viðskeytinu „-an“ sem algengt er við myndun millinafna.

Af nafnorðinu „brími“ sem merkir „eldur“ og var algengt orð í kenningum í fornum kveðskap.

Besti er íslenskt karlmannsnafn af lýsingarorðinu bestur (besti), efsta stigi af góður; merkir „sá albesti, fremstur að gæðum“.

Bastían er stytting á nafninu „Sebastían“.

Nafnið er sett saman af forliðnum „Berg-“ og viðliðnum „-jón“, sem er dregið af nafninu „Jón“.

Nafnið er skylt sögninni og nafnorðinu „birta“ og lýsingarorðinu „bjartur“ og er myndað með viðskeytinu „-ingur“. „Birtíngur“ er einnig nafn á sögupersónu og samnefndri bók eftir Voltaire, „Candide ou l’optimisme“, sem Halldór Laxness þýddi 1945 og gaf heitið „Birtíngur eða bjartsýnin“ - ef til vill hefur þýðingin átt þátt í að endurvekja nafnið.

Nafnið er sett saman af forliðnum „Borg-“ og viðliðnum „-úlfur“, sem er skylt nafninu „Úlfur“.

Nafnið er algengt gælunafn karla, ummyndun úr „bróðir“.

Berk er tyrkneskt karlmannsnafn sem merkir „traustur“, „fastur fyrir“ eða „sterkur“.

„Buri“ eða „Búri“ er goðsögulegt nafn á föður Bors og afa Óðins. Uppruni er óviss en giskað hefur verið á tengsl við nafnorðið „bur“ sem merkir sonur. „Buri“ eða „Búri“ er einnig fornt dvergsheiti.

Erlent nafn að uppruna, stytting á enska nafninu „William“ sem aftur er sama nafn og „Vilhjálmur“.

Bambi er þekktast sem nafn á dádýrskálfi í teiknimyndasögu.

Byron er komið af ensku ættarnafni sem á rætur í örnefni er merkir „við fjósin“ á fornensku.

Bruno þekkist í Danmörku frá miðöldum og í Svíþjóð frá 18. öld, og er einnig notað á Englandi og í Þýskalandi þar sem heilagur Brúnó var uppi á 10. öld. Nafnið er þýsk stytting á nöfnum sem hefjast á „Brun-“ sem merkir „brúnn“.

Nafnið kemur fyrir í Fyrstu Mósebók og er talið merkja „minn hryggðarsonur“, en „ben“ í hebresku merkir „sonur“. Benóní var sonur Rakelar og gaf hún honum þetta nafn vegna þess hve fæðing hans reyndist henni erfið. Jakob breytti nafninu í Benjamín, „sonur suðurlandsins, þ.e. hamingjulandsins“.